İş sözleşmesi sona eren işçinin en çok merak ettiği konuların başında kıdem ve ihbar tazminatı gelir. Hangi durumda tazminata hak kazanıldığı, nasıl hesaplandığı ve ödenmezse ne yapılacağı, işten ayrılma şekline göre önemli ölçüde değişir. Bu yazıda 2026 yılı itibarıyla güncel kuralları özetliyoruz.
Kıdem tazminatı nedir, kimler alabilir?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermesi hâlinde ödenen tazminattır. Dayanağı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesidir. Başlıca hak kazanma hâlleri şunlardır:
- İşverenin sözleşmeyi feshetmesi: İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı (İş Kanunu m. 25/II) dışındaki sebeplerle işten çıkarılma
- İşçinin haklı nedenle feshi: Ücretin ödenmemesi, fazla mesai ücretlerinin verilmemesi, mobbing, sağlık sebepleri gibi İş Kanunu m. 24'te sayılan sebeplerle işçinin istifası
- Emeklilik: Yaşlılık aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma
- Emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlama: Gerekli sigortalılık süresi ve prim gün sayısını doldurarak SGK'dan alınan yazıyla ayrılma
- Askerlik: Muvazzaf askerlik görevi nedeniyle ayrılma
- Kadın işçinin evliliği: Evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılma
- İşçinin ölümü: Bu durumda tazminat mirasçılarına ödenir
Haklı bir neden olmadan yapılan istifada kıdem tazminatı kural olarak ödenmez.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarında ödeme yapılır. Bir yıldan artan süreler için de oranlama yapılır. Hesapta yalnızca çıplak ücret değil; yemek, yol, düzenli ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemeler de eklenir ("giydirilmiş brüt ücret").
Örnek: Giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve 6 yıl 6 ay çalışan bir işçinin kıdem tazminatı yaklaşık 40.000 × 6,5 = 260.000 TL'dir. Bu tutardan yalnızca damga vergisi kesilir; kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır.
2026 kıdem tazminatı tavanı
Bir yıllık çalışma için ödenecek tutar, devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesini aşamaz. Bu tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir. 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 dönemi için tavan 73.729,84 TL'dir (Ocak-Haziran 2026 döneminde 64.948,77 TL). Giydirilmiş ücreti bu tutarın üzerinde olan işçilerin her çalışma yılı için tavan tutarı esas alınır.
İhbar tazminatı nedir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden taraf, karşı tarafa önceden bildirim (ihbar) süresi vermek zorundadır. Bu süreye uymadan sözleşmeyi sona erdiren taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. İş Kanunu'nun 17. maddesine göre bildirim süreleri şöyledir:
- 6 aydan az çalışmada: 2 hafta
- 6 ay - 1,5 yıl arası: 4 hafta
- 1,5 yıl - 3 yıl arası: 6 hafta
- 3 yıldan fazla çalışmada: 8 hafta
İhbar tazminatında tavan sınırı yoktur. Haklı nedenle yapılan fesihlerde ise bildirim süresi verilmesi gerekmez, bu nedenle ihbar tazminatı doğmaz.
Tazminat ödenmezse ne yapılır?
1. Zorunlu arabuluculuk
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve yıllık izin alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi ilam niteliğindedir.
2. İş mahkemesinde dava
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iş mahkemesinde dava açılabilir. İşçinin işe iade talebi varsa, fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır; bu süre kaçırılırsa işe iade hakkı kaybedilir.
3. Zamanaşımı
Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacakları, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Gecikmeyle ödenen kıdem tazminatına, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz işletilir.
İşten ayrılmadan önce dikkat edilecekler
- İstifa dilekçesi yazacaksanız, haklı fesih sebebini dilekçede açıkça belirtin; aksi hâlde kıdem tazminatı hakkı tartışmalı hâle gelir.
- İçeriğini okumadığınız ibraname veya "tüm haklarımı aldım" yazan belgeleri imzalamayın.
- Bordrolar, banka ödeme kayıtları ve SGK hizmet dökümünü saklayın; fiili ücretin bordrodan yüksek olduğu dosyalarda bu belgeler belirleyicidir.
İş sözleşmesinin sona ermesine ilişkin diğer konular için iş hukuku sayfamıza bakabilir, alacaklarınızın hesabı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olayın değerlendirmesi kendi koşullarına göre yapılmalıdır.
Görsel: Bir şantiyede çalışan işçiler. Fons Heijnsbroek, CC0, Wikimedia Commons.
